تهاتر؛ راه‌حل صنعت اوره ایران در برابر محدودیت‌های مالی

به گزارش ایرسا آنلاین به نقل از ایرنا، پتروشیمی کرمانشاه به‌عنوان بزرگ‌ترین مجتمع صنعتی غرب کشور، نقش مهمی در تولید اوره و آمونیاک دارد و بخش عمده‌ای از تولیدات خود را به بازارهای صادراتی روانه می‌کند. این مجتمع با تولید سالیانه بیش از ۶۶۰ هزار تن اوره و نزدیک به ۴۰۰ هزار تن آمونیاک، توانسته است سهم قابل توجهی در ارزآوری برای کشور ایفا کند. با این حال، شرایط خاص صنعت پتروشیمی در سال‌های اخیر از جمله افزایش قیمت خوراک، قطعی‌های گاز و انباشت مطالبات، در صورت عدم آینده نگری، مسیر فعالیت این مجموعه را با چالش‌های جدی همراه کرده است. در چنین شرایطی، راهکارهایی همچون تهاتر بدهی‌ها و مطالبات، به‌عنوان راه‌حلی کلیدی مطرح می‌شود. به گفته مدیرعامل پتروشیمی کرمانشاه؛ امروز فصل تدبیر است، نه مدیریت بحران. اگر این فرصت را از دست بدهیم، کمتر از یک سال آینده ناچار به مدیریت بحرانی خواهیم بود که پیشگیری از آن بسیار ساده تر است.

ظهیر حیدری‌نژاد، مدیرعامل پتروشیمی کرمانشاه با اشاره به مطالبات این شرکت از دولت و هم‌زمان بدهی‌ به شرکت گاز، تهاتر را راه نجات صنعت اوره از وارد شدن به بحران می‌داند. او معتقد است که این سیاست علاوه بر کمک به توازن مالی، می‌تواند جلوی خام‌فروشی منابع گازی را بگیرد و به ایجاد اشتغال پایدار و توسعه زنجیره ارزش در کشور منجر شود. در همین راستا ظهیر حیدری‌نژاد، مدیرعامل پتروشیمی کرمانشاه در گفت و گویی به بیان عملکرد، پیشنهادها و مطالبات این مجموعه پرداخت که را در ادامه آن را می‌خوانیم.

پتروشیمی کرمانشاه چه جایگاهی در صنعت اوره و آمونیاک کشور دارد؟

پتروشیمی کرمانشاه یکی از مجتمع‌های مهم اوره‌ساز کشور است که سالیانه حدود ۶۶۰ هزار تن اوره و نزدیک به ۴۰۰ هزار تن آمونیاک تولید می‌کند. بیش از ۸۰ درصد تولید ما صادر می‌شود و سالیانه بین ۲۰۰ تا ۲۲۰ میلیون یورو ارزآوری داریم. از نظر موقعیت هم، به دلیل همجواری با مرز عراق و دسترسی به بازارهای منطقه‌ای، موقعیتی ممتاز داریم. علاوه بر این، فاز دوم مجتمع با پیشرفت ۸۲ درصدی در دست اجراست که پس از تکمیل، ظرفیت تولید ما ۲ برابر خواهد شد.

مهم‌ترین چالش مالی اوره‌سازان در شرایط فعلی چیست؟

موضوعی که اکنون با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم و می‌خواهیم در سطح ملی مورد توجه قرار گیرد، تنگناهای مالی است. ما اوره‌سازها حدود ۳۰ درصد از تولیدمان را در بازار داخل عرضه می کنیم؛ بخشی در بورس و بخشی هم طبق تکلیف دولت به شرکت خدمات حمایتی کشاورزی داده می‌شود. پتروشیمی کرمانشاه همه تعهدات خود به کشاورزان را به‌طور کامل انجام داده اما مشکل اصلی آنجاست که وزارت جهاد بخشی از بهای اوره را به صورت نقدی پرداخت می‌کند و مابقی در قالب مطالبات انباشته ثبت می‌شود. امروز تنها پتروشیمی کرمانشاه حدود چهار همت از شرکت خدمات حمایتی طلب دارد. در واقع، تهاتر ابزاری قانونی، اقتصادی و استراتژیک برای حفظ سهم ایران در بازار جهانی اوره، صیانت از جریان ورود ارز و جلوگیری از سقوط یکی از صنایع مزیت دار کشور به ورطه بحران محسوب می شود.

از طرف دیگر ما ماهیانه حدود ۸۰۰ میلیارد تومان بابت گاز مصرفی به دولت بدهکاریم؛ یعنی طلب ما از دولت و بدهی ما به دولت هم‌زمان در حال انباشته شدن است. پیشنهاد ما این است که بدهی‌ها و مطالبات با هم تهاتر شوند. این کار چند مزیت دارد که نخست جلوگیری از تزریق نقدینگی و در نتیجه کاهش تورم، دوم تسهیل در گردش اقتصادی و سوم کاهش فشار بدهی‌ها بر صنعت به شمار می رود.

افزایش قیمت خوراک گاز چه تأثیری بر عملکرد شما داشته است؟

نرخ خوراک گاز از سال گذشته سه برابر شده و از مترمکعبی حدود ۴۵۰۰ تومان به بالای ۱۳۷۰۰ تومان رسیده است؛ حتی بیشتر از قیمت جهانی. در حالی‌که ما ۶۰ درصد گاز را به‌عنوان خوراک و ۴۰ درصد را به‌عنوان سوخت مصرف می‌کنیم. نتیجه این افزایش آن بوده که EPS یا سود هر سهم پتروشیمی‌ها نصف شده است و اگر ادامه یابد، در آینده نزدیک وارد زیان‌دهی می‌شویم.

چه راهکاری برای برون رفت از این موضوع پیشنهاد می کنید؟

ایران دومین دارنده ذخایر گاز جهان است و از سهم قابل توجهی در بازار اوره جهان برخوردار است. پس باید بکوشیم تا این سهم را همچنان حفظ کنیم. پیشنهاد این است که با نرخ های پایین، گاز را در اختیار اوره سازان قرار دهند اما شرکت ها را مکلف سازند تا با سودی که بدست می آورند، طرح های توسعه ای انجام دهند. در این صورت هم از خام‌فروشی جلوگیری می‌شود، هم ارزش افزوده و اشتغال پایدار ایجاد خواهد شد. در واقع دولت می تواند با سیاست‌های هوشمندانه هم منافع مردم، هم دولت و هم بنگاه‌ها را تضمین کند.

پیامدهای قطعی گاز برای پتروشیمی کرمانشاه چه بوده است؟

سال گذشته ۱۰۲ روز گاز ما قطع شد و بیش از ۱۰۰ میلیون یورو خسارت وارد شد. در این شرایط روزانه تولیدی معادل یک و نیم میلیون دلار متوقف می‌شود. ما در ایام قطعی تعمیرات اساسی و بهینه‌سازی‌ها را انجام می‌دهیم، اما این مسئله همچنان بحران‌زاست. پیشنهاد داده‌ایم که پتروشیمی‌ها در توسعه میادین گازی سرمایه‌گذاری کنند تا از این معضل جلوگیری شود.

درخواست اصلی شما از دولت چیست؟

ما خواهان تعامل و گفت وگو با رئیس‌جمهوری و هیات دولت هستیم تا دغدغه‌ها، بیان و راهکارها عملی شود. آنچه پیشنهاد می‌دهیم خیر و برکت برای همه دارد. برای دولت جلوگیری از خام‌فروشی و افزایش درآمد واقعی، برای مردم ایجاد اشتغال و برای بنگاه‌ها تضمین استمرار تولید. امروز فصل تدبیر است؛ اگر اقدام نکنیم، فردا باید بحران را مدیریت کنیم.

در کنار چالش هایی که پتروشیمی کرمانشاه دارد، این مجموعه چه نگاهی به حوزه تولید دارد؟

تولید در واقع ستون فقرات شرکت صنایع پتروشیمی کرمانشاه است. استمرار و بهینه‌سازی آن اهمیت زیادی دارد؛ چراکه هم امکان پوشش هزینه‌های جاری را فراهم می‌کند و هم مسیر توسعه طرح‌های آینده را هموار می‌سازد. یکی از اقدامات مهم، ایجاد ساختاری تحت عنوان «تحقیق و توسعه (R&D)» بود؛ ساختاری که مشابه آن در شرکت‌های بزرگ دنیا هم وجود دارد. ما از نیروهای متخصص داخلی و همچنین بخشی از ظرفیت علمی بیرونی بهره گرفتیم تا بتوانیم پروژه‌های مختلفی را در قالب این ساختار تعریف و اجرا کنیم.

چشم انداز و ماموریت اصلی این ساختار چیست؟

یکی از ماموریت‌های اصلی، به‌روزرسانی فناوری است. فناوری‌های قدیمی اگر به‌روز نشوند، عملاً ما را از بازارهای جهانی عقب می‌اندازند. به همین دلیل، به‌روزرسانی کارخانه که با فناوری ۲۰ سال قبل کار می‌کند، به‌عنوان یک اولویت اساسی مطرح شده است. این اقدام، هم هزینه‌های تولید را کاهش می‌دهد و هم امکان تولید محصولات جدید و افزایش سهم بازار جهانی را فراهم می‌آورد.

یکی از پروژه‌های مهم ما افزایش ظرفیت تولید بود. با مجموعه‌ای از اصلاحات در فرآیند تولید و در یک بازه زمانی مشخص، توانستیم بین ۸ تا ۱۰ درصد ظرفیت تولید را افزایش دهیم. این رشد در مقیاس ظرفیت ۶۶۰ هزار تنی و با توجه به قیمت‌های جهانی به افزایش قابل‌توجهی در درآمدهای شرکت منجر شد.

پروژه دیگر، افزودن محصول جدید «اوره آکود» یا اوره آهسته‌رهش به سبد تولیدات است. این محصول اخیراً در صنعت اوره‌سازی مطرح شده و ما آن را در همکاری مشترک با یکی از مراکز تحقیقاتی کشور پیگیری می‌کنیم. خوشبختانه فازهای اول و دوم این پروژه با موفقیت به پایان رسیده است و اکنون در حال اجرای فاز سوم هستیم که شامل کشت آزمایشی در مزرعه می‌شود.

پروژه اصلاح ساختار نیز از برنامه‌های کلیدی ماست که با استفاده از دانش فنی شرکت‌های بزرگ بین‌المللی دنبال می‌شود. همچنین در حوزه هوش مصنوعی پروژه‌های نوآورانه‌ای آغاز و یکی از متخصصان برجسته این حوزه را هم به مجموعه اضافه کرده‌ایم. به‌زودی نتایج این اقدامات اطلاع‌رسانی خواهد شد.