تاوان دور تند کولر!

«شماها تو ناف تهرون نشستید و کولر رو روی دور تند می‌زارید. فشار شبکه برق، برق اضطراری پمپ چاه‌های آب رو قطع می‌کنه‌. اینطوریه که ما تو این گرما دو روزه آب نداریم. بابا یه سوزن به خودتون بزنین یه جوالدوز به دیگران!» این اعتراض یکی از اهالی شهرک صدرای شیراز در یک پست فضای مجازی است. وزیر نیرو ۶ مرداد گفت که اگر مشترکان خانگی، «کولرآبی را روی دور کند قرار دهند» و دمای آسایش کولر گازی را رعایت کنند، فشار شبکه برق کم شده و «امکان تأمین حداکثری برق» برای همه مشترکان فراهم می‌شود.

براساس داده‌های شرکت مدیریت شبکه برق ایران، در مرداد سال ۱۴۰۱ تنها یک بار رکورد مصرف برق با رسیدن به عدد ۶۹ هزار مگاوات شکست و مرداد ۱۴۰۲ تقاضای مصرف برق وارد کانال۷۱ هزار مگاوات شد. اما امسال، در روزهای ابتدایی مرداد ۶ بار رکورد مصرف برق با عدد ۷۹ هزار و ۱۸۹ مگاوات شکسته شده است.

این در حالی است که استفاده از دور کند ۲۰میلیون کولر آبی و رعایت دمای آسایش ۱۰ میلیون کولر‌ گازی بخش خانگی، «منجر به ۷۵۰۰ مگاوات کاهش مصرف برق» می‌شود و این رقم معادل مجموع ظرفیت تولید برق ۵ نیروگاه دماوند، شهید سلیمی نکا، رودشور، شهید رجایی و مفتح است.

چند روز آینده، ایران و غرب آسیا آنونسی از وضعیت گرمای جهنم است و با هر درجه افزایش دما میزان مصرف برق ۱۸۰۰ مگاوات افزایش پیدا می‌کند، اما با وجود هشدارها و طرح‌های تشویقی وزارت نیرو، داده‌های موجود نشان‌دهنده رشد مصرف برق در کشور است.

استادیار اقتصاد سیدعادل خراسانی می‌گوید بهترین راهکار تغییر الگوی مصرف برق، گران کردن حامل‌های انرژی است. چون تجربه دو سال اخیر نشان داده که سیاست‌های تشویقی تاثیری بر تغییر الگوی مصرف برق نداشته است. اما استاد دانشگاه رضا قنبرزاده میاندهی معتقد است مادامی که فرهنگ الگوی مصرف برق از طریق تبلیغات اجتماعی، بمباران محتوایی در رسانه ‌و فضای مجازی و عینی‌سازی تاثیر کاهش مصرف برق تغییر نکند، حتی گران شدن حامل‌های انرژی هم تاثیری بر تغییر الگوی مصرف نمی‌گذارد.چون پولدارها همچنان پرمصرف باقی می‌مانند.

پژوهشگر شهریار عزیزی می‌گوید نتایج پژوهش «اثربخشی تبلیغات اجتماعی صرفه‌جویی در مصرف برق» که بر روی ۴۱۴ خانوار تهرانی انجام شد نشان می‌دهد هرچند تبلیغات اجتماعی صرفه جویی در مصرف برق منجر به جلب توجه مخاطبین نمی‌شود و در آنها علاقه و تمایل خاصی ایجاد نمی‌کند، با این وجود به توصیه ها عمل کرده و در مصرف برق صرفه جویی می‌کنند. در نتیجه راهکار تبلیغات به شرط رعایت اصل سادگی در تبلیغات، برنامه‌ریزی مناسب رسانه و استفاده از الگوی تبلیغات استاندارد در کاهش مصرف برق راهگشا است.